11/1/2007 - 6 TEKERLEKLİ FORMULA1

BÖLÜM - 3

Ferrari 312 T6

1976 yılında Scuderia çalışanları 312 T2'nin 6 tekerlekli (arkada 4 teker) farklı bir modeli olan ve 312 T6 olarak da anılan yarış aracının geliştirilmesi üzerine çalışmaya başlamışlardı. Geliştirilen aracın görünümü; arkada tek aks ve 4 arka teker konsepti ile, savaş öncesi dönem araçları ile birlikte, Auto Union Bergrennwagen, ve Alta GP araçlarını andırıyordu.

312 T6 için aslında 312 T2'nin yeni bir adaptasyonu denebilirdi, çünkü temel olarak, tamamen T2 alınmıştı. Yeni geliştirilen T6, 1977 yılının bahar aylarında Lauda ve Reutemann tarafından Fiorano'da test edilmeye başlandı.

Ferrari 312T6 Fiorano Testi – Carlos Reutemann

Mauro Forghieri'nin bu oyuncağının temelinde yatan görüş, büyük olasılıkla diğer altı tekerleklilerin de temelini oluşturduğunu söyleyebileceğimiz, toplamda oluşan negatif sürüklenmeyi azaltmaktı. Bu açıdan bakıldığında, P34’ün fikirsel temeline oturduğu söylenebilirdi. Ancak, Ferrari temelde Tyrrell'ın proje temelini oturtmuş olduğu, ön kesiti azaltma modelini fikir bazında benimsemiş olsa da, geliştirme aşamasında ilk ele alınacak noktanın bu olmadığına kanaat getirmiştir. Bu yüzden Tyrrell'dan farklı olarak ön tekerler aynı boyutlarda bırakılmıştır.

Ferrari'nin tasarlamakta olduğu 6 tekerlekli konseptin amacına yönelik ortaya çıkan başka bir teori ise; Ferrari'nin arka tarafta kullandığı 4 teker ile birlikte, viraj dönüşleri esnasında tekerlerin maruz kaldığı deformasyonu azaltmaya yönelik olarak 4 teker kullandığı ve daha sert bir tasarım yaratmaya çalıştıklarından ibarettir. Ferrari, kullanılan 6 teker konsepti ile birlikte, Dion süspansiyonlarını da T6 ile birlikte denemeye başlamıştır.

Gerçekten de T6 prototipi istenilen sertliğe ulaşmıştır ama, araç üzerinde kazanılan sertlikle beraber başka sorunlar da doğmuştur. İsterseniz T6 prototipini Fiorano’da test eden pilotlardan biri olan Carlos Reutemann'ın, Alan Henry'e anlattıklarına kısaca bir göz atalım.

"Fiorano'da köprü üzerinde giderken hafif bir tümsek vardır ve eğer o tümseğe doğru, hızlı ve aceleci bir biçimde girerseniz, aracın süspansiyonu üzerine sert bir şekilde çarparak düştüğünü hissedersiniz. T6’yı ilk kez Fiorano'da test etme fırsatı buldum ve test sırasında araçla 11 turu tamamladıktan sonra, 12’inci turda hızlanmaya başladım, tümseğin üzerine geldiğim anda araç normal olan çizgide gitmek yerine, sola doğru keskin bir biçimde koruma korkuluklarına doğru döndü ve çarpma sonucu araç hasar gördü.

"Bunun olduğuna inanabiliyormusunuz? Pite döndüğümde herkes normal görünüyordu, ‘Aracı neden çarptın’ ve bunun gibi bir kaç soru ile karşılaştım. Ekip, aracı bir kaç hafta içinde tamir ettikten sonra Fiorano'da yeni bir test denemesi daha yaptım. Bu sefer test sırasında daha dikkatli ve tedbirli davranmaya çalıştım. Normal bir kaç turu takiben, tümsek üzerinden geçtikten sonra arka süspansiyonda bir şeylerin ters gittiğini hissettim ve yavaşça pite geri döndüm. Dönüp aracı incelediğimizde sağ üst arka amortisörün kırılmış olduğunu gördük. Bu olayın sonrasında Ferrari’ye, bir daha bu aracı kullanmayacağımı ilettim."

Ferrari’nin her iki pilotu da, T6 testlerinden memnundular. Lauda T6 ile Formula 1 şampiyonasında yarışmanın iyi olacağını düşünenlerdendi ve bu açıdan T6’nın iyi performansından ayrıca bir mutluluk duyuyordu, ancak Ferrari’nin aracı, yarış şartları altında geliştirmeye devam etmesi gerekiyordu.

Fakat Lauda’nın Alamanya’daki kazasından sonra yaşanan diğer olumsuz gelişmelerden dolayı proje rafa kaldırıldı.

Ferrari 312 T6 Modeli

8 Tekerlekli Ferrari mi?

Ferrari ile ilgili olarak bu konuya düşülebilecek başka bir not ise; 1976 yılındaki İtalyan motor sporları dergilerine göz atacak olursanız, Ferrari’nin 8 tekerlekli bir Formula 1 aracı denemek üzere olduğunu ve aracın nasıl çalıştığına dair anlatımlar içeren resimler göreceksiniz. 4 ön teker ve 4 arka teker (P34 ün önü ve March 240’ın arkası). Ancak, Fiarano’nun çevresine kamp kuran Formula 1 paparazzilerinin hiç biri T8’i hareket halindeyken görüntülemeyi başaramamıştır. Aradan geçen bir kaç yıldan sonra Ferrari T8’in ilgili resimlerinin sadece model olduğunu ve mühendislerinin tasarım kabiliyetlerini üst seviyede tutabilmek amacıyla, sadece kağıt üzerinde modellendiğini ve T8’in hiç üretilmediğini açıklamasıyla, bu radikal fikrin gerçekten olup olmadığı ile ilgili tartışmalar sona ermiştir.

Williams FW07E- FW 08D

Williams ekibinin 6 tekerlekli konsept üzerinde yaptığı çalışmanın, son 6 tekerlek konsepti gözler önünden kaybolduğundan bu yana aradan geçen bir kaç yıldan sonra yapılan en ciddi çalışma olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

1981 yılında Patrick Head ve ekibi tüm çalışma tempolarını yeni araç olan FW08'in gelişimine yönlendirmek istemediler. FW07, kendi dizayn ve yarış ömrünü tamamlamış gibi görünüyordu. Takım gizemli bir 6 tekerlekli araç üretim dizaynı üzerinde çalışmaya ve iki projeyi birlikte yürütmeye başlamıştı. Head, FW08'in dizaynı ile birlikte aynı anda yürüyen altı tekerlekli konsepte de çok önem veriyordu.

Williams FW07E Konsepti

FW08'de, ileride eklenebilecek olası 2 teker ve bir 4 tekerden çekiş konsepti için daha kısa bir dingil mesafesi tasarımlanmaya çalışılmış ve yapılan tasarım, bu yüzden diğerlerinden farklı görünüyordu.

Williams'ın 6 tekerlekli tasarımı da March 2-4-0 gibi aracın arka tarafında kullanılan 4 teker konseptinden oluşuyordu. Williams’ın tasarımı geliştirirken amacı, düzlükte ulaşabileceği hızı artırmak, viraj performansını daha üst seviyeye çekmek ve daha iyi tutunma sağlayabilmekti. Bunlara ek olarak, aynı zamanda sidepodlardan arka aksa doğru akan hava akımını daha iyi bir şekilde düzenleyebilmek de, tasarım ekibinin öncelikli hedeflerinden biriydi.

Donington Park Testi - Alan Jones

Arka akslardan önde olanı orjinal yerinden bir miktar daha ön tarafa monte edilmiş, diğer arka aks ise transmisyon sisteminin arka tarafına eklenen yeni bir mekanizma ile çekiş sistemine bağlanmıştı.

1981 yılı Kasım ayında Paul Ricard ve Keke Rosberg FW07E'yi Donington Park Pistinde test ettiler. Keke Rosberg’in zamanları Ricard'a göre daha iyiydi, ancak Formula 1 çevreleri, kış testlerinin bir fikir oluşturabilmek için yeterli olmadığı hususunda hemfikirdi. Fakat Keke, Alain Prost'un 26 Ekim'de kırdığı pist rekorunu 7 Kasım günü, saniyenin binde ikisi ile geride bırakmayı başarmıştı.

Jonathan Palmer da FW07'yi test edenler arasdındaydı. Kuzey Fransa'da, Croix-en-Ternois'te aracı dar ve daha virajlı bir pistte test eden Palmer'ın yaptığı zamanlar, normal bir FW07C'nin zamanları ile karşılaştırıldığında aynı düzeyde sayılabilirdi.

FW07E Test- Keke Rosberg –Paul Ricard

Ancak, FW07E hiç bir zaman Head ve ekibinin kafasında teknik olarak hayalini kurduğu bir konsept olmadı ve bu nedenle hiç yarıştırılmad. Williams ekibi ise yola, aynı anda üzerinde çalıştırdıkları FW08 ile devam etti.

Fakat sezon içinde yaşanan olaylar, turbo teknolojisindeki gelişmeler ve takımın içinde bulunduğu durum Williams'ı, 1982 yazında yeniden 6 tekerlekli konsept üzerine yeniden çalışmaya itti. Araç, FW08-1'in yeni bir adaptasyonu olan FW08D-2 idi.

FW08 in 6 Tekerlekli Konsepte Adapte Edilmiş Durmu- FW08D


FW08D nin Arka Kısmı

Ancak FIA, 1983 yılında 4 tekerden çekişi ve 6 tekerlekli araç konseptlerini yasaklayınca, Williams'ın yapmış olduğu çalışmalar boşa gitmiş oldu.

Formula 1'de 1983'ten itibaren sadece 4 tekerli, 2 tekerden çekişli ve 2 tekerden kontrollü araçlar sahne alacaktı...

Bu kararın ardından FW08B, Williams'ın müzesine kaldırıldı... Sonraki yıllarda FW08B, tozlu raflardan Goodyear hız festivali için bir kereliğine pistlere indi ve festival günüde en hızlı zamana imza attı...

KAYNAKÇA:
http://8w.forix.com
http://www.marchives.com
http://www.geocities.com/simontmallett/240march1
http://www.project34.co.uk
http://www.mbspy.com
http://www.btinternet.com
Formula 1 Racing – Peter Wright